Mareykanka oo doonaayo in dowladaha Carbeed ay Isra’il xiriir wanaagsan dhaxmaraan


Mareykanka wuxuu ka duub duubtey Bariga dhaxe iyo booliiskii uu aduunka ka ahaa, wuxuusa doonayaa in bariga dhaxe wakiil ugu dhigto Israa’ii. Wadamadii Carbeed intooda badanna arintaas waa lagu qanciyey in ay yeelaan. Masar, Imaaraadka, Sacuudiga, Bahrain, Jordan gedigood xiriir dhow oo iskaashi iyo mid sirdoon ayey la yeelan doonaan Israa’iil, walow qaarkood haddaba ay la leeyihiin xiriir diblomaasi.

Sacuudiga wuxuu dhawaan oggolaan doonaa in diyaaraha Israa’iil ee u socda Imaaraadka ay dul maraan hawada Sacuudiga. Waxaana shaley Abuu Dhabi ku degtey diyaaradii ugu horreysey ee Israa’iil leedahay waxaana saarnaa saraakiil Israa’iil iyo Mareykanka ah oo gogol xaar u sameynaya sidii Israa’iil xafiis safaaradeed ugu furan lahayd Imaaraadka.

Wasiirka Arimaha Dibadda ee Mareykanka Mike Pompeo wuxuu magaalada Khartuum isbuucii hore kula kulmey Ra’iise Wasaaraha Dowladda Kumeelgaarka ee Suudaan Cabdalla Hamdok, waxeyna ka wada hadleen sidii Israa’iil iyo Suudaan u yeelan lahaayeen xiriir diblomaasi iyo mid iskaashi, waxeyna Dowladda Mareykanka dalka Suudaan u balan qaadey in laga qaadi doono cunaqabateenta dalka Suudaan mudada dheer saaran lagana saari doono liiska dalalka taageera Argagixisada Caalamiga.

Ra’iise Wasaaraha Suudaan Cabdalla Hamdok ayaa kulanka xoghayaha Arimaha Dibadda Mareykanka la yeeshey kadib saxaafadda u sheegey in Dowladda Suudaan hadda ka dhisan ay tahay dowlad kumeelgaar ah sidaa darteed aan gaari karin heshiis lala galo Israa’iil xilligaan.

Dowladda Suudaan ayaa dhanka kale oggolaatey in magdhow lacag dhab $330 malyan ka bixiyaan ciidamo mirineska Mareykan ahaa oo Al Qaa’ida ku laysey Yemen dhamaadkii 1992. Usama Bin Ladin ku sugnaa dalka Suudaan 1993 xilliga liiska Argaxisada Mareykanka ku darayey dalka Suudaan.

Dalka Suudaan ka sakow Mareykanka waxaa liiskaa wadamada Argagixisada taageerta ugu jira dalalka Iraan, Siiriya iyo Waqooyiga Kuuriya.

Aqoonyahano badan oo Suudaan u dhashey ayaa aad u dhaliiley lacagta $330 malyan ee baada u eg ee Dowladda Mareykanka dul saartey xukuumadda Kumeelgaarka ee dalka Suudaan. Dalka Suudaan oo hadda haysta culeys dhaqaale in lagu xukumo magdhow sidaa u tira badan ayey aqoonyahanada ku tilmaameen in xadgudub tahay.

Dalka Suudaan ayaa mudo dheer loo diidanaa in ay la xaajooto hay’adda waaweyn ee maaliyadda caalamka hago sida Bangiga aduunka iyo IMF iyo suuqa ganacsiga caalamka ( The World Trade Organization ( WTO) ), madaama Mareykanka liiska Dowladda Argagixisada Caalamiga taageera ku darey.

Hadda Mareykanka waxaa la soo darsey dhaqaale xumo waxaana qarash badan kaga baxey dagaalladii Ciraaq iyo Afganistaan. Dowladda Mareykanka ayaa hadda lagu leeyahay dayn gaareysa $22 trillion. Daynta badankeeda waxaa ku leh dalalka Jabaan. Shiinaha iyo Ingariiska.

Dowladda Mareykanka ayaa hadda waxey doonaysaa in ay jarto qarashaadka kaga baxa ciidanka iyo saldhigyadda tirada badan ee caalamka ku leedahay si daymaha lagu leeyahay u bixiso. Sidaa darteed waxey go’aansatey in ay dib ugu gurato saldhigyo badan gaar ahaan Bariga dhaxe taa bedelkeeda waxey doonaysaa in Israa’iil wakiil ugu dhigato danaheeda dhaqaale iyo siyaasadeed ee Bariga dhaxe, waana sababta hadda Dowladda Mareykanka u doonayso in ay wanaajiso xiriirka ka dhaxeeya Yahuuda iyo Carabta.

Ilyas Mohamud Hussein