QM. oo ku baaqday in la qaado tallaabo dheeri ah si loo ciribtiro rabshadaha galmada la xiriira ee ka dhaca Soomaaliya.

Muqdisho – Maalinta Caalamiga ah ee Ciribtirka Colaadaha Jinsiga ee Khilaafka, Wakiilka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa maanta ugu yeeray hoggaamiyeyaasha Soomaaliya, jaaliyadaha iyo la-hawlgalayaasha in ay waxbadan ka qabtaan sidii ay u caawin lahaayeen oo ay u dhageysan lahaayeen dhibanayaasha iyo kuwa ka badbaaday qalalaasaha la xiriira galmada (CRSV) . Wuxuu ku baaqay in dadka oo dhami ay u istaagaan midnimadooda iyo kuwa ku soo afjaray falalkaas, isla markaana ay tallaabo adag ka qaadaan ciribtirka CRSV ee Soomaaliya. Wuxuu amaan u soo saaray kuwa qaadaya shaqooyinka adag ee inta badan khatarta badan si looga hortago rabshadaha noocan oo kale ah.

Sanadka 2019, tirada kiisaska kufsiga ee laga soo sheegay Soomaaliya wuxuu ahaa 744, kuwaas oo 241 la xaqiijiyey inay yihiin kiisas CRSV oo la beegsaday haweenka iyo gabdhaha. Si kastaba ha noqotee, inta ugu badan ee ka badbaada xadgudubka galmada ee la xiriira isku dhaca galmada ma sheegaan rabshadahaas oo ay ugu wacan tahay cabsi iyo dhaqan xumo, sidaa darteedna, waa wali dambi aan la soo sheegin.

Soomaaliya gudaheeda, qiyaastii 3,000 dhibanayaal iyo badbaaday weerar galmo iyo rabshado ku saleysan jinsiga, oo ay kujirto CRSV, ayaa heley kaalmo caafimaad iyo caafimaad sanadkii lasoo dhaafay, qaarna 5,700 ayaa helay caawinaad nafsi ah.

“Rabshadaha la xiriira isku dhaca galmada waxay dhalaan dhaawacyo qofeed oo qoto dheer, waxayna wali xadgudub ku tahay xuquuqda aadanaha dhibanaha. Sidoo kale waxay dhaawaceysaa dharka bulshada iyo dalka mana lahan meel casri ah, Soomaaliya soo baxday ”ayuu yiri Wakiilka Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, James Swan.

Natiijada tooska ah ee COVID-19 masiibada ee ka dhacday Soomaaliya waxay culeys ku kordhisay adeegyada caafimaadka iyo jawaabeyaasha ugu horreeya, taasoo sii kordhineysa halista ku imaaneysa adeeg bixiyaasha iyo dhibanayaasha iyo badbaadayaasha CRSV. Intaa waxaa u dheer, COVID-19 waxay saameyn xun ku yeelatay dhinacyada sharciga sharciga, oo ay kujirto helitaanka cadaaladda, iyadoo soo gudbinta dambiyada ay aad uga sii adkaatay. Tusaale ahaan, Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Soomaaliya wuxuu sheegay in la joojiyay shaqada maxkamada inta lagu gudajiray masiibada uu sababay in eber lagu xukumo dambiyada galmada tan iyo bishii Abriil.

Wakiilka Qaramada Midoobay wuxuu carrabka ku adkeeyay “kuwa ka shaqeynaya CRSV waxay mudan yihiin in laga sii wado taageerada laga helo la-hawlgalayaasha qaranka iyo kuwa caalamiga ah si loo hubiyo in ilaha loo baahan yahay la heli karo si loola dagaallamo CRSV, iyo in tallaabooyinka CRSV ee ku habboon lagu daro jawaabta COVID-19.”