Marka la gaaro soonka waxaa la is weydiiya su’aalo badan oo ku saabsan soonka, maxaa ka mid ah su’aalahaasi? (Qaybtii 4aad)

Waxaa soo diyaariyay: Maxamed Xaaji Maxamed Xuseen (Maxamedeyn)

*Su’aal: haweenay ayaa saddex maalmood iska daysay soonka, cudaddaar la’aan bayna u afurtay, iyadoo wahsi daraaddii uga tagtay soonkii, muxuu noqonaya xukunkeeda?

=Jawaab: haweenaydaasi waxay gashay denbi weyn, iyadoo ku xadgudubtay xurmada Ramadaanka, Rabbi wuxuu yiri: kuwii xaqa rumeeyay, macnaha Allah iyo rasuulkiisa rumeeyay, waxaa la idinku waajibiyay in aad soontaan sidii loogu waajibiyay kuwii idinka horreeyay, waxaadna mudan tihiin in aad dhowrsataan oo aadan samayn wax Allah ka caroonaya (AlBaqara: 183), haweenaydaas waxaa ku waajibta in ay saddex berri soonto iyadoo gudaysa maalmihii ay afurtay, haddii ay maalin ka mid ah maalmahaasi afursanayd ay galmo samaysayna, waxaa ku waajibta kafaaro gud.

Kafaaraduna: waa xorrayn hal qoor, yacni hal addoon, haddii aan la heli karin, waa in la  soomo labo bilood oo isku xiga, haddii aan la awoodi karina, waa in la quudiyo 60 miskiin, halkii miskiina waxaa la siinaya nus saac oo bur ah ama timir ama bariis ama galley ama raashiinka ay markaasi cunaan dadka ahlu beledka ah.

*Su’aal: oday da’ ah iyo haweenay da’ ah iyo qofka jirran oo aan daawo lahayn giddina aan wada soomi karin, muxuu noqonaya xukunkooda?

=Jawaab: qofkii aan awoodi karin soonka, sida dadka da’da ah ama qof kasta oo dhib ku ah soonka, waxaa dadka noocaas oo kale ah loo fasaxay in ay afuraan, Allah wuxuu yiri: Rabbi naf ma kalifo wixii awooddeeda ah mooye, (Al Baqara: 286), Allah wuxuu yiri: korkiina diinta kama dhigin dhib iyo ciriiri, (Al Xaj: 78), waxaase lagu waajibiyay in ay maalin kasta hal miskiin ah quudiyaan, iyagoo siinaya nus saac oo bur ah ama timir ama wixii la mid ah oo ahlu baladka  cunaan.

*Su’aal: ma bannaan tahay in qofka soomani uu is carfiyo, macnaha uu cadar is mariyo?

=Jawaab: dhib ma lahan in qofka soomani uu cadar isticmaalo, qaar ka tirsan fuqahadu waxay sheegeen: in cadarka ku qasan alcoholka, hadduu qofku sanka saaro oo uu uriyo, soonkiisu waa buraya, wuxuuna noqonaya sida sigaarka oo kale, maxaa yeelay jirka wuxuu siinaya dhedhen sida cuntada iyo cabbidda oo kale, waana sidaas weeyaan bukhuurka, laakiinse carafka dabiiciga ah sida ubaxa, dhib ma lahan in uu qofku carfiyo isagoo sooman, inkastoo ay ka fiican tahay in uu iska daayo carafkiisa, laakiinse hadduusan qasadku ahayn sida isagoo maraya beer ubax ah oo udgoon leh ama uu fadhiyo dukaan carafka lagu gadayo wax dhib leh ma’ahan.

*Su’aal: qofkii ictikaaf ku jira, ma diri karaa telefoono, si uu u dhammeeyo arrimaha muslimiinta?

=Jawaab: haa haddii uu telefoonku yaalo masjidka, hayeeshe telefoon daraaddii dibedda (bannaanka) uma bixi karo, waxaaba fiican in ninka noocaas oo kale ahi oo sidaas u muhiimsan, muslimiintuna u adeegayo una gargaarayo in uu ku howlanaado wax u qabadka muslimiinta, kaasaana uga nafci badan ictikaafka.

*Su’aal: haddii uu qof ilkaha xanuuno, markaana uu takhtar aado lagana soo nadiifiyo ama loo soo buuxiyo ama hal goos laga saaraba, soonkiisu ma wadanaya?

=Jawaab: haa, soonkiisu wuu wadanaya, laakiinse ha iska ilaaliyo in uu wax liqo ama uu cuno oo daawada ka mid ah ama dhiigaba.

*Su’aal: haddii qof jirkiisa irbad looga soo miiro dhiigga, ma afuraya mise soonkiisu wuu wadanaya?

=Jawaab: hadduu dhiigga yahay masalan, mid laga baarayo cudurkiisa, soonkiisa wuu wadanaya, laakiinse hadduu dhiigga badan yahay wuu afuraya wuuna gudaya, si looga gudbo khilaafka jira.

*Su’aal: hadduu qofka liqo xaakadiisa ama candhuuftiisa ama uu fartiisa dhegta geliyo, soonka ma ka jabaya?

=Jawaab: maya, waxaase fiican in candhuufta ama xaakada markay afka soo gaarto in la iska tufo, soon iyo soon la’aanba, hadduu qofka fartiisa dhegta geliyana dhib ma leh, xataa haddii daawo lagu shubo, haseyeeshe ahlu cilmiga qaarkood, waxay sheegeen in uu soonku burayo hadduu gaaro hunguriga, sanka in daawo lagu shubona lama oggola, su’aaluhu wey badan yihiin oo ahlu cilmiga la weydiiyay, haseyeeshe intaas ayaan ka soo qaadanay, waainoo berri iyo qaybtii 5aad inshaa Allah.