SHACABKA PUNTLAND NIN I XOORAY MAANTAAN XUMAA ANIGA OO XAASA KU XIL TIRAY XANAANEY TIIS DANBANA ANIGOO XOOGLEH


Shacabka Puntland waa dad aad u jecel dawladnimada nidaamka iyo kala danbaynta. waa shacab in yaroo siyaasiiyinta kamid ah marka laga saaro jecel soomaaliya oo dib u hanata dawlad nimadii iyo nidaamkii sharcigii iyo kala danbayntii ay soomaaliya lumisay 1991. MAQNAANSHAHAA DAWLO waxay dalkeena u keentay dhibaato iyo cawaaqib xumo la hartay dadkii soomaaliyeed ee gobta ahaa,mudaduna maha mid yar waa nusqarni inta shacabkii soomaaliyeed darxumaysan yahay.
Shacabka Puntland waxaa majaraha u qabtay oo khiyaameeyay kana leexiyay tubtii toosnayd iyo talagalkii in yaroo qawlaysato ah oo maamulkii halkaa laga dhisay 1998 isku gaar yeelay oo in ay jifo iska dhaxasho xeeriyay. shacabka Puntland oo samir badan hadafkooduna ahaa in la baadi goobo soomaali isu timaad iyo dawladnimo dalka ka dhalata,ayaan dhiig ku daadin lana diririn jifadaa loowada jeedo ee dulantay Puntland.
Waxaa shacabku wada ogaa boobka aan xadka lahayn, talo xumada,dib u dhaca ay ka shaqeeyeen mudadaas dheer ee ay maamulka Puntland iska dhaxlayeen. waxay ka dhigeen Puntland meel ay lacag ka aruursadaan kuna hor istaagaan dawlad soomaaliyeed oo dalka hanata,dawlad keenta sinaan iyo cadaalad. waxay door bideen soomaalina u sheegeen halkan Puntland anaa haysta oo ay ii xiran tahay,soomaaliyana goorta wax la qaybsanaayo waa in aan wixii dawlada dhexe aadaya anigu xulaa oo idiin soo gudbiyaa!! hadaba ogoow wuxuu gudbinayaa waa jifadiisa iyo mid uu lacag ka qaatay ama isleeyahay ku adeego oo dadkiisu aysan raali ku ahayn. waxay aaminsan yihiin sidaa ha ahaato soomaaliya waana sababta ay soomaaliya u keeneen fadaraalka oo ay uuga soo qaadeen TIGREEGII ehtiopia.
Qofkastoo soomaaliyeed waa arkaa in Puntland tahay maamul dhigteeytar oo ah kursi jifo u xiran mudo nusqarni ah,kuwana noocaa ah ayaa cidkale ku sheegaysa dikteeytar yaabka la arkay!! waxaan ognahay in Dani oo ka xun in shacabka Puntland caruurtoodu ka helaan soomaaliya iyo dawlada dhexe ee ay kamidka yihiin shahaadada dugsiga sare ee qaran,ayaa isku dayay in uu hor istaago,isagoo diidan sinaanta oo doonaayay sida hore usamayn jireen in jifadiisa liis dheer laga soo qoro oo MOGDISHO loogudbiya yaabka la arkay,aakhirkii waxay dhashay in dawlada soomaaliyeed ee fadaraalka ee dhexe ay caruurtii iyo ardadii Puntland ka helaan sinaan iyo shahaadadii ay xaqa u lahaayeen oo ay lamid noqdeen ardayda MOGDISHO iyo Hirshabeele,iyo Koonfurgalbeed iyo Jubaland guud ahaan dalka oo dhan marka laga reebo SOOMAALILAND oo si dadban ula socota arinkaan.
Dani waxa uudiiday in lakeeno ciidanka qaranka oo ay yimaadaan dagmada goldogob si ay xuduuda ula socdaan dalkeena u dhaxaysa inaga iyo Ethiopia, xuduudaas oo dhanka ethiopia ay joogaan ciidanka fadaraalka ethiopia.laakiin arkaasi waa dhamaaday dhawaan bay ahayd markii sarkaal sare oo maraykan ah fadhigiisuna yahay Jabuuti uu u keenay warqad ah digniintii u danbaysay oo ah in uu ka horleexdo hanaanka geedi socodka nabada soomaaliya iyo dawladnimada uu hortaagan yahay isna waa aqbalay si buuxda. waxaana loo badinayaa in uu dhawaan tagi doono Mogdisho si uuga baaqsado xarig dheer.
Dani oo aan hada haysan Jubaland aan haysan wax siyaasad ah oo ah mid dibadeed iyo mid gudeedba,oo cidla taagan ayaa hada raba in uu shacabka Puntland isticmaalo waa siday la tahay ee. Waxa uu wadaa jifadii meesha waa kasaaraynaa xukunkana waa loo sinaanayaa Puntland waxaan karabnaa meel lawada leeyahay oo lawda difaacdo waana khalad lagalay in jifo xukunka xirato taasaan badalayaa!! jagooyinka iyo shaqooyinka waan usimaynaa dadka Puntland.
shacabka Puntland waa arkaan oo lasocdaan duruufta hada ka hadalsiinaysa Dani,waa ogyihiin in ay ka soo xirantay oo uu taagan yahay gari go an cidlaha oo gabalkiina uugu dhacay. shacabku hada waxay haystaan madaxweyne iyo rasalwasaare iyo dawlad dhexe oo leh aqalsare iyo aqal hoose taasoo ah dawlad soomaaliyeed oo loo siman yahay dalkana hananaysa,intaa waxa ka hooseeya shacabka Puntland uuma baahna. hore ayay ahayd in laga shaqeeyo cadaalada iyo sinaanta dhanka xukunka iyo siyaasada iyo dhaqaalaha iyo wax barashada marka laga hadlaayo Puntland taasoo aan dhicin waligeedba.
Shacabka Puntland dhibadan iyo eex badan ayay soomareen, maantana illaahay wuu ka dul qaaday dhibkii dawlad la aanta ee tuugadu ka faa iidaysatay xiligaa dawlad la aanta. way fahan san yihiin shirka Dani uu doonaayo in uu san ahayn mid dan u ah Puntland iyo dawlada soomaaliyeed guud ahaan. kursi jifo hada cidna uuma baahna xiisana looma qabo dalku waxa uu leeyahay dawlad iyo nidaam sidaa daraadeed waxaa dhamaanaya xiligii jifo calan been ah ku dawladayn jirtay sidaa ayaa la fahan sanyahay Danina waa laga horeeyaa waa nin seexday.
SHacabka Puntland waxay yiraahdeen “NIN U XOORAY MAANTAAN XUMAA ANIGA OO XAASA, KU XIL TIRAY XANAANEYNTIIS DANBANA ANIGOO XOOG LEH” Maanta shacabka Puntland waxay haystaan madaxweyne jecel iyo rasalwasaare jecel oo u cadaalad sameeyay umada soomaaliyeed dibna loo noqon maayo waana dhamaaday xiligii qabiilka iyo dawlad la aantu. qofkasta oo soomaali ah waxaa dantiisu tahay hal dal,hal calan,hal madaxweyne,hal caasimad sida caalamka ah dawladaha. dadka soomaaliyeed waa isku diin,waa isku diir,waa isku dad,waa isku isir,waa isku af,waa isku dal waxay ubaahan yihiin oo kaliya dawlad nidaam iyo kala danbayn. Loomana baahna kuwa cadawga ah ee quuta qabiilka.
Dani waxa uu ubaqoolay,in uu sidii Jimcaalaha albarakaad uu uga damiintay in xayiraadii laga qaado saarayd,in uu lacagta Malaayinta ah ee Dani dhigtay dubai ee E-maaratku ka xayireen oo udiideen in uu qayb la baxo iyagoo waydiiyay xageed ka keentay lacagtaan soo cadee!!? Tuug tuug unbaa dhaca kale. hada Geele ayuu ka baryayaa in uu caawiyo geelana waxbuu karabaa hantidaa laga dhacay Puntland. dalkeena dad noocaan ah ayaa soobaxay burburkii kadib waana dhibka dawlad la aanta. waxay soomaaliya mar hore u noqon wayday dawlad waxaas oo kalaa meel walba jooga oo ah danaystayaal lacag uun hankoodu yahay iyo uruursi shilimaan xaaran ah. waxaa xusid mudan in ay ka baahan yihiin malaayiinta ay dhaceen waayo waa xaaran laguma baahi baxo abid xaaran lacag kugu soo gashay.
Yuduf Omar
mashruuc5@hotmail.com