Maamulka Koonfur Galbeed maxaa u diiday madaxweyne ku xigeen?

Muddo sanad ah ayaa laga joogaa maanta markii la doortay madaxweynaha Koonfur Galbeed Cabdicasiis Laftagareen oo ay doorashadiisa dhacday 19-kii bisha Desembar 2018-kii.

Koonfur Galbeed waa maamulka keliya ee Soomaaliya ee aan lahayn madaxweyne ku xigeen tan iyo markii la asaasay sanadkii 2014-ka, inkastoo dastuurka ku meel gaarka ee lagu yagleeyay maamul goboleedkaasi uu qba in madaxeyne ku xigeen la magacaaba. Iyadoo ay sidaasi tahay ayaa laftagareen iyo madaxweynihii ka horreeyayba aysan magacaabin madaxweyne ku xigeen. Arrintaasi ayaa laga yaabaa in dad badna ay isweydiinayaan sababta ay ku dhacday.

Qoddobka 45aad, faqradiisa 3aad ee dastuurka kumeelgaarka ee maamulka Koonfur Galbeed waxaa uu dhigaya madaxweyne ku xigeenada uu magacaabayo madaxweynaha asagoo la tashanaya odayaasha dhaqanka, balse arrintaas wali ma aysan dhicin oo tan iyo markii la yagleelay Koonfur Galbeed.

Sababta loo sameyn waayay madaxweyne ku xigeenka Koonfur Galbeed ayuu Abukaate Zakariye oo ah sharci yaqaan waxbadan ka og shuruucda sheegay in ay dhinacyo badan taabaneyso, balse mas’uuliyadda Madaxweynaha ay kamid tahay magacaabista madaxweyne ku xigeen.

“Madaxweynaha waxaa waajib ka saaran dastuurka oo haddii uu magacaabi waayana waxay kasoo horjeedaa dastuurka, maadaama mas’uuliyadda Madaxweynaha ay tahay ilalainta dastuurka”, ayuu yiri Abuukaate Zakariye.

Wuxuu intaa ku daray in haddii uu Madaxweynaha jebiyo dastuurka ay tahay in xildhibaanada Koonfur Galbeed ay la xisaabtamaan, sharciga oo laga tallaabsadana ay keeni karto in Madaxweynaha xil ka qaadis lagu sameeyo.

“Madaxweynaha Koonfur Galbeed waxaa kale oo laga yaaba ain uu diidayo is qabqabsi siyaasadeed oo ka dhex dhasha maamulikiisa, maadaama deeganakiisa ay degan yihiin dhammaan beelaha saamiga qebysiga awoodda ee 4.5, taasina ay keeni karto caqabada culus”, ayuu raaciyay.

.

Hasayeeshee qaar kamid ah dadka darsa arrimaha maamulka Koonfur Galbeed waxaa ay qabaan in sababta loo magacaabi la’yahay madaxweyne ku xigeen ay tahay arrimo siyaasadeed.

“Anigu waxay ila tahay in aan loo jeedin in madaxweyne ku xigeenka Koonfur Galbeed la magacaabo, iyadoo aan la hubin qaab dhismeedka dowlad goboleedka oo aan saldhiganin iyo cabsi badan oo uu maamulka ka qabo in haddii uu magacaabo madaxewyne ku xigeen uu ka baqaayo in wax badan uu ka haleeyo, maadaama maamulka aysan kalsooni badan ku qabin bulshada”, ayuu yiri Fowzi Cabdinuur oo ah shakhsi u dhuundaloola arrimaha Koonfur Galbeed.

Inkastoo arrintan aysan ku ekeyn oo keliya Dowladda madaxweyne Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta gareen) oo madaxweynihii isaga ka horeeyay ee Koonfur Galbeed ee uu hogaaminayay Shariif Xassan uusan sidoo kale lahayn madaxweyne ku xigeen ayaa haddana waxaa muuqata in marnaba aan ahmiyad la siinin magacaabista madaxweyne ku xigeen, maadaama xilligii maamulkaas la asaasay haatan laga joogo lix sano, waxaana Fowzi uu sheegay in mas’uuliyadda xildhibaanada ay tahay in ay Madaxweynaha kula xisaabtamaan sababta uu usoo magacaabi la’yahay ku xigeenadiisa.

BBC-da waxay xiriir la sameysay Madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed, si aan wax uga weydiino sababta uu u magacabai la’ yahay madaxweyne ku xigeen muddo sanad ah, balse wax jawaab wali kama anaan helin.

Xigasho:BBCSomali