Drs.Xaawo Cabdi:Dagaalka Sokeeye ee dalka waxay siisay daryeel Caruurta iyo Haweenka si Nolashooda loo bad-baadiyo.

Dagaalkii sokeeye ee Somaliya 1990-yadii waxay gacan ka geysteen dad badan oo u dhashay dalka. Kuwii awooday inay cararaan, waxay dalka uga baxeen nolol fiican. Kuwa dib u joogaa waxay ku khasbanaadeen inay ku noolaadaan wax aan waxba tareyn. Cunto la’aan, biyo ma jirto. Carruurtu waa ay nafaqo-xumo ba’an yihiin, qaar badan oo kalena waxay u dhinteen natiijo ahaan.

Sida dagaallo sokeeye oo badan, dumarka iyo carruurta ayaa ku dhibtooday dagaalkii sokeeye, waxaana jiray baahi weyn oo loo qabo inay siiso daryeel iyo taxadar si loo badbaadiyo noloshooda. Tani waa waxa Drs.Xaawa Cabdi sameeyey. Cabdi, oo ah mid ka mid ah haweenka dhalmada dumarka ah iyo garyaqaannada, ayaa xarun caafimaad u samaysay 1983-kii gurigeeda oo ku yaala Shebelle.

Bukaan-socod-eegtada oo loo yaqaan Ururka Horumarinta Caafimaadka ee Rugta (RHDO) ayaa bilaabay iyada oo ah xarun-hal qol oo ay haweenka ku nool gobolka ay booqanayaan adeegyada uur-jiifka. Markii dagaalku bilowday 1991-kii, waxay ka dambeysay dabeecadda ayeeydeed, oo ku dhiirri-galisay inay adeegsato xirfadeeda si ay dadka u caawiso. Waxay ka furtay xerada qoysaska dadka u cararaya dagaalka.

“Inta lagu jiro maalmaha mugdiga ah ee 1992, gaajo ayaa ku jirta oo waxaan iibiyey dahabkayga qoyskayga si aan ugu iibsado raashin ku filan si ay u joogteeyaan carruurta nugul ah waxaanan siin karnaa awoodda ku filan inay shaqeyso. Xitaa markii aan ku aasnay ​​50 qof maalintii, weli waxaan awood u lahaa in aan bixiyo dhul lacag la’aan ah, amaan iyo daaweyn caafimaad.

Waxaan isku dhignay midba midka kale waan ka badbaaday, laakiin dagaalka ayaa socday. Hadda, mar kale, waxaan aragnaa macaluul – ma ahan abaaro kali ah, laakiin khilaafka sii wadaya inuu ku dhaco Soomaaliya, “ayay ku tiri wareysi. Si tartiib ah, beertii cadaa wuxuu ku soo laabtay xero, iyada oo kumanaan haween ah ay dhisaan guryaha dabaqyada ah ee sannado badan leh.

Maaddaama dad badani ku soo boodeen, Abdi wuxuu dhisay xarun cusub oo xitaa iskuulo loogu talagalay carruurta oo dhan agoonta iyo barakaca dagaalka. Xaruntu waxay hadda leedahay 400 sariirood oo sariirood leh, dugsiguna wuxuu leeyahay 850 arday. In ka badan 90,000 qof ayaa ku nool xerada. Waxay magaceeda RHDO u magacawday Dr. Hawa Abdi Abdi, oo haatan ay maamusho gabdhaheeda, agaasimaha Dr. Deqo Aadan (oo loo yaqaan Deqo Mohamed) iyo kaaliyaha Dr. Amina Mohamed. Waxay wada shaqeeyaan si loo hubiyo in dadka dhibaateysan ay awoodaan helitaanka daryeel caafimaad. Si kastaba ha ahaatee, waxay leeyihiin laba xeer oo keliya.

Xigasho:Face2Face Africa