Golaha Ammaanka ee UN-ka oo ka digay in midnimada Soomaaliya ay halis ku jirto

Golaha Ammaanka ee UN. ayaa Khamiistii ka digay Khatarta ah in “khataraha gudaha iyo dibaddaba ay halis u yihiin midnimada Somaalida Soomaaliya” ayna muujiyeen walaac dhab ah oo ku aadan hanjabaadaha joogtada ah ee ay geysteen kooxda xagjirka ah ee al-Shabaab.

Warbixinta madaxweynenimada ee ay ansixisay golaha 15-ka xubnood ayaa ku baaqday dadaal dheeri ah “si looga hortago saameynta xasiloonida dhibaatooyinka gobolka iyo khilaafaadka ka imaanaya daadinta Soomaaliya” iyo in la taageero nidaamka federaalka iyo hay’adaha dawladda.

Soomaaliya, oo xuduudaheeda ku soo laabanaysa Kenya, oo ku taal Gacanka Cadmeed ka soo dagaallama Yemen, ayaa bilaabay inay hoos u dhacdo sannadkii 1991-kii, markii dagaal oogayaasha laga tuuray kaligii taliyihii Siyaad Barre kadibna ay isku rogeen midba midka kale. Sanadihii isku dhaca iyo weerarrada al-Shabaab, oo ay weheliso macluul, waxay burburisay waddanka 12 milyan oo qof. Waxa ay isku dayaysay in dib loo dhiso tan iyo markii ay bilowday dowladdii ugu horreysay ee ku-meel-gaadhka ahayd ee sannadka 2012-ka.

Al-Shabaab, oo u dagaallamaysa inay ku soo rogaan shareecada Islaamka ee ku baahsan Soomaaliya, ayaa laga saaray caasimadda, Muqdisho, iyo magaalooyinka kale ee magaalooyinka waaweyn in ka badan laba sano ka hor. Laakiin kooxaha xagjirka ah ayaa wali sameeya weerarrada ismiidaamiska ah ee ka socda guud ahaan Soomaaliya.

War saxaafadeedka madaxtooyada ayaa ku soo beegantay caasimada Soomaaliya ee Muqdisho, Khamiistii u dhaxaysa madaxweynaha siyaasadda Rosemary DiCarlo iyo mas’uuliyiin sarsare oo ka tirsan xukuumadda, afhayeenka UD. Stephane Dujarric ayaa sheegay.

Wuxuu sheegay in ay ku celisey UN oo taageero ka heshay waddankana ka soo xigatay DiCarlo isagoo yiri “midnimada Soomaalidu waa lagama maarmaan in la hormariyo federaalnimada, yareeyo rabshadaha, jabinta xagjirnimada iyo wax ka qabashada dhibaatooyinka bani’aadamnimada ayna u fidiyaan waxtarka dhabta ah ee dadweynaha.”

Iyada oo xukuumad cusub oo federaal ah ay aasaaseen, cadaadiska ayaa sii kordhaya millatariga Soomaaliya si ay u qaadaan masuuliyad buuxda amniga dalka. Laakiin waxaa jira welwel dhab ah oo ku saabsan milatari milatari oo ah 21,000 oo ciidamada xoogga Afrika ah oo loo yaqaan AMISOM oo bilawday in la soo saaro oo la filayo inay dhamaystirto sannadka 2020.

Bayaan ka soo baxay Golaha Ammaanka ayaa yiri “Doorka AMISOM ee ku-meel-gaadhka ah ee ku-meel-gaadhka ah u-gudbinta amniga Soomaaliya waa mid muhiim ah.”

Golaha ayaa soo dhaweeyay doorashadii nabdoonayd ee afhayeenka cusub ee Golaha Shacabka, aqalka hoose ee baarlamaanka, iyo dib u soo kabashada hawlaha baarlamaanka federaalka.

Waxa uu hoosta ka xariiqay baahida loo qabo xukuumadda, barlamaanka iyo dawladaha “in ay si wadajir ah uga shaqeeyaan danaha dadka Soomaaliyeed,” ayagoo sheegaya in dagaaladii dhowaa ee waqooyiga gobolka Sool ay ka dhexmuuqeen ciidamada iska soo horjeeda Puntland iyo jabhadda Somaliland.

War saxaafadeedka madaxtooyada ayaa ku soo beegantay caasimada Soomaaliya ee Muqdisho, Khamiistii u dhaxaysa madaxweynaha siyaasadda Rosemary DiCarlo iyo mas’uuliyiin sarsare oo ka tirsan xukuumadda, afhayeenka UD. Stephane Dujarric ayaa sheegay.

Wuxuu sheegay in ay ku celisey UN oo taageero ka heshay waddankana ka soo xigatay DiCarlo isagoo yiri “midnimada Soomaalidu waa lagama maarmaan in la hormariyo federaalnimada, yareeyo rabshadaha, jabinta xagjirnimada iyo wax ka qabashada dhibaatooyinka bani’aadamnimada ayna u fidiyaan waxtarka dhabta ah ee dadweynaha.”

Iyada oo xukuumad cusub oo federaal ah ay aasaaseen, cadaadiska ayaa sii kordhaya millatariga Soomaaliya si ay u qaadaan masuuliyad buuxda amniga dalka. Laakiin waxaa jira welwel dhab ah oo ku saabsan milatari milatari oo ah 21,000 oo ciidamada xoogga Afrika ah oo loo yaqaan AMISOM oo bilawday in la soo saaro oo la filayo inay dhamaystirto sannadka 2020.

Bayaan ka soo baxay Golaha Ammaanka ayaa yiri “Doorka AMISOM ee ku-meel-gaadhka ah ee ku-meel-gaadhka ah u-gudbinta amniga Soomaaliya waa mid muhiim ah.”

Golaha ayaa soo dhaweeyay doorashadii nabdoonayd ee afhayeenka cusub ee Golaha Shacabka, aqalka hoose ee baarlamaanka, iyo dib u soo kabashada hawlaha baarlamaanka federaalka.

Waxa uu hoosta ka xariiqay baahida loo qabo xukuumadda, barlamaanka iyo dawladaha “in ay si wadajir ah uga shaqeeyaan danaha dadka Soomaaliyeed,” ayagoo sheegaya in dagaaladii dhowaa ee waqooyiga gobolka Sool ay ka dhexmuuqeen ciidamada iska soo horjeeda Puntland iyo jabhadda Somaliland.