Itoobiya iyo Kenya oo ku dhaartey inay ka hortagaan khatarta Al-Shabaab ee Soomaaliya iyo nabada Koonfurta Sudan.

Ra’iisul wasaaraha Ethiopia Abi Ahmed ayaa Isniintii soo gabagabeeyay booqasho rasmi ah oo laba maalmood ah oo uu ku tagay Kenya isaga oo wadahadal la yeeshay dhiggiisa Uhuru Kenyatta oo ku yaala Aqalka Madaxtooyada ee Nairobi.

Wadnihii wadahadaladu waxay ahaayeen heshiisyo laba dhinac ah iyo taariikheed oo u dhexeeya labada waddan, arrimaha ugu muhiimsan waxaa ka mid ah ammaanka, ganacsiga, dalxiiska iyo iskaashiga dhaqaalaha.

Sidoo kale Madaxda labada dal ayaa ka wada hadlay arimaha amniga gobolka ee saamaynaya Soomaaliya iyo Koonfurta Suudaan.

War saxaafadeed uu soo saaray madaxweynaha Kenya ayaa sheegay in labada dawladood ay qorsheynayaan nabada Koonfurta Sudan iyo inay ka hortagaan khatarta al-Shabaab ee Soomaaliya.

Koonfurta Suudaan, ayaa lagu yiri: “Labada hogaamiye waxay ka muujiyeen niyadjab niyad xumo ah oo ku aadan horumarka laga gaaray dadaallada socda ee lagu soo celinayo nabadda South Sudan.

Madaxdaasi ayaa ballan-qaadaya dadaalkooda buuxa ee ku aaddan dadaallada dhexdhexaadinta IGAD waxay ku booriyeen hoggaamiyeyaasha Koonfurta Suudaan inay dejiyaan danaha dadkooda ka sarreeya si ay u helaan nabad.

Waxay sheegeen Madaxdaasi inay muuqanayso awoodda joogtada ah ee Al-Shabaab iyo taageerada la’aanta Hawlgalka Midowga Afrika (AMISOM).

“Labada hoggaamiye waxay xuseen in Al-Shabaab ay sii wadi doonto khatar weyn oo ku aaddan Soomaaliya iyo gobolka.

Sidaa daraadeed, waxay muujiyeen walaac ka muujiyay taageerada caalamiga ah ee loo istcimaalo taakulaynta Soomaaliya, gaar ahaan maaliyadda aan ku filneyn oo aan la saadaalin Karin AMISOM, taas oo khatar ku ah guulaha hadda la gaaray.

“Tani waxay tixgelinaysaa, labada hoggaamiye waxa ay ku ballanqaadeen in ay sii wadaan olole ku filan oo ku filan oo ay ku taageeraan AMISOM, oo ay ka mid tahay in la helo awood wax ku ool ah oo loogu talagalay howlgalka Soomaaliya, iyo sidoo kale tababarka ciidamada amniga ee Soomaaliya.

Hoggaamiyeyaashu waxay muujiyeen walaac wayn oo ku saabsan saameynta dano shisheeye oo loogu talagalay in lagu xasiliyo Soomaaliya, “ayay raacisay.

Kenya iyo Itoobiya, inkasta oo madaxdooda amniga ah, ayaa loo arkaa inay yihiin ‘wiilal waaweeyn’ oo ku yaal gobolka Geeska Afrika. Kenya ayaa ku dhufatay weeraro ay Al-Shabaab ku qaadday iyada oo ugu dambeyntii sheegatay dhimashada sagaal askari.

Itoobiya ayaa dhanka kale, kaliya waxay heshay aragti nabadeed gudaha kadib laba sano oo ka soo horjeeday dawladaha ka soo horjeeda ee dalka ka dhalatay.

Itoobiya iyo Kenya ayaa loo arkaa inay yihiin xulafo waawayn oo ka mid ah galbeedka gaar ahaan dagaalka lagula jiro argagixisanimada. Labada dal waxay leeyihiin ciidamo Soomaaliya ka caawinaya dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.