War Murtiyeed laga soo saaray shirkii Magaalada Brussels ee looga hadlaayay Amniga Soomaaliya.

1. Ka dib Shirkii Amniga ee Muqdisho ee 4 Disembar 2017, H.E. Xassan Cali Khayre iyo Ku Xigeenka Xoghayaha EEAS Pedro Serrano ayaa wada guddoomiyay Shirkii Amniga Sare ee Soomaaliya ee 2-da Maajo ee magaalada Brussels.

Ka qaybgalayaashu waxay kulmeen inay soo bandhigaan ayna ka wadahadlaan qorshaha ku-meel-gaadhka ah ee ku-salaysan xaaladaha dhabta ah ee dhabta ah iyo taariikhda la beegsanayo si Soomaaliya ay si buuxda u qaadato ammaankeeda iyo damaanad qaadka amniga iyo xasiloonida dadkeeda.


2. Ka-qaybgalayaashu waxay soo dhaweeyeen qorshaha Qorshaha Kala-guurka, sida uu ansaxiyay Golaha Xukuumadda Federaalka ee Soomaaliya 19-kii Abriil 2018, waxaana ansixiyay Guddiga Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika 30-ka Abriil. Waxay ku nuuxnuuxsadeen muhiimadda Qorshaha Kala-guurka oo ah qayb ka mid ah hirgelinta Dhismaha Badbaadada Qaranka iyo Heshiiska Amniga Qaranka ee lagu heshiiyey 11-kii Maajo 2017, wuxuuna ku celiyay in Qorshuhu uu ku hogaaminayo qaanuunka sharciga, ixtiraamka xuquuqda aadanaha iyo waxaa ka mid ah ka hortagga iyo ka hortagga xagjirnimada rabshadaha, xasilinta iyo maamulka. Waxay ka soo horjeedeen geedi-socodka ka-qaybgalka si loo dejiyo qorshaha, oo ay ka mid yihiin hay’adaha dowladda Federaalka Soomaaliya, Dawladaha xubinta ka ah Dawladda Federaalka, AMISOM, Wadamada Gobollada ah iyo lamaanayaasha caalamiga ah.
3. Ka-qaybgalayaashu waxay hoosta ka xariiqeen qaabka guud ee Qorshaha Kala-guurka, baahida loo qabo qaab-dhismeed farsamo oo farsamo iyo farsamo oo faahfaahsan, iyo muhiimada hore ee dhaqdhaqaaqa dhaqdhaqaaqa. Waxay ku nuuxnuuxsadeen muhiimadda ay leedahay ballanqaadka Dawladda Federaalka Soomaaliya in ay si tartiib tartiib ah u tixgeliso doorka hoggaamineed ee bixinta amniga Soomaaliya iyo in la hirgeliyo dib-u-habeyn la jaanqaadaya Nabad-galyada Qaranka Qaranka; ee AMISOM iyo TQM in ay si wadajir ah ula shaqeeyaan ciidamada ammaanka Soomaaliya ee hirgelinta Qorshaha Kala-guurka iyo waajibaadka AMISOM ee waajibka saaran; iyo iskaashatada caalamiga ah si ay u bixiyaan taageero dheeraad ah oo wax ku ool ah, isku-dubbaridan, oo midaysan oo ku wajahan Qorshaha Kala-guurka dhammaan howlaheeda, dhismaha hay’adaha iyo dejinta xasilloonida, iyada oo la eegayo qaabka Hagaha Guud ee Badbaadada (CAS).
4. Ka qaybgalayaashu waxay garwaaqsadeen horumarka laga sameeyay dib-u-habeynta qaybta amniga, gaar ahaan ka dib markii la sameeyey qiimeynta diyaargarowga hawlgalka ee Ciidanka Qaranka Soomaaliya iyo Ciidanka Booliska iyo qaab dhismeedka Amniga Qaranka. Waxay ku dhiirrigeliyeen Dowladda Federaalka inay dedejiso dib-u-habeeynta ayadoo la tixraacayo natiijooyinkii ay ka heleen ORAs iyo sidoo kale inay dhamaystiraan AMA-ka sii socda ee ciidamada gobolka.
5. Waxay muujiyeen isdhexgalka u dhexeeya fulinta Qorshaha Kala-guurka iyo hirgalinta dib-u-habeeyn dhaqaale iyo Khariidadda Wadada Siyaasadeed ee doorashooyinka 2020/21. Waxay soo dhaweeyeen natiijadii dhowaan ka soo wareegtay Miisaaniyadda dhaqaalaha Soomaaliya ee kulamadii Bishii 19-kii Abriil ee 2018, halkaas oo ay wada-hawlgalayaasha caalamiga ahi ku heshiiyeen in wakhtigu uu faa’iido u leeyahay caydhinta ka-hor-bixinta ee Hay’adaha Maaliyadeed ee Caalamiga ah, markaa furitaanka wadiiqada maal-galinta caalamiga ah iyo ugu dambeyntii , deynta deynta. Taageerada geeddi-socodka, Midowga Yurub, wuxuu soo dhaweynayaa tilmaamaha laga helayo lamaanayaasha muhiimka ah, waxa uu xaqiijiyay balanqaadkiisa in uu ka hadlo Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ah $ 100 milyan oo ah taageero toos ah oo miisaaniyadeed.
6. Soomaaliya waxay qarka u saaran tahay isbedel taariikhi ah. Ka qaybgalayaashu waxay xoojiyeen muhiimada ay leedahay siyaasadda xasiloonida si loo horumariyo ajandaha dib-u-habeeynta, waxayna ku dhiirri-galisay dhammaan dhinacyada danwadaagta ah iyo kuwa caalamiga ah in ay ka dambeeyaan Soomaaliya xilligan xasaasiga ah.
7. Dib-u-habayntan wanaagsan ee dib-u-habeeynta ayaa suurto gal aheyn iyada oo aysan jirin wax allabaryo iyo geesinimo leh AMISOM iyo Ciidamada iyo Wadamada Bileyska ee Bilayska, taas oo oggolaatay furitaanka siyaasadda iyo fursadaha nabadda, xasiloonida iyo horumarka Soomaaliya. Ka qaybgalayaashu waxay ku nuuxnuuxsadeen in joogitaanka AMISOM ay muhiim u tahay isku-xoojinta iyo sii-socodsiinta geeddi-socodka siyaasadeed, xoojinta hay’adaha amniga ee Soomaaliya iyo sida ay uga fikiraan mas’uuliyadaha amniga.
8. Fikradan, ka qaybgalayaashu waxay hoosta ka xariiqeen in kala-guurka uu yahay kan ugu horeeya ee ugu horreeya ee lagu dhisayo awoodda Soomaalida ee dhinacyada amniga, caddaaladda, maamul wanaagga iyo bixinta adeegga, oo awood u siinaya mas’uuliyiinta Soomaalida in ay dib u helaan awood buuxda oo ay ku hayaan dhulkooda iyo inay sugaan amniga iyo xasilloonida dadka oo dhan. Tani waxay u baahan doontaa isbeddel ku yimaada dhammaan ciidamada amniga iyo AMISOM, iyo habka loo maro taageerada caalamiga ah, si loo sii wado xaddiga dhabta ah ee dhulka. Sidaa daraadeed, ka qaybgalayaashu waxay soo dhaweeyeen warbixinta Midowga Afrika iyo Ergada Gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee ku aadan maaliyadda AMISOM.
9. Ka hor imaatinka, ka qaybgalayaasha:
• Waxay xaqiijiyeen inay ka go’an tahay inay bilaabaan hirgelinta Qorshaha Kala-guurka, iyo in la dhameeyo qorshaha farsamada iyo hawlgalka ee faahfaahinta wajiga koowaad ilaa Juun 2019.

• Ku soo dhaweynayaa horumarka laga gaaray taariikhda, iyada oo dhiirigelinaaya Dowladda Federaalka inay sii waddo waddada dib-u-habeeynta, gaar ahaan qaybta amniga iyadoo dib-u-habayn lagu sameeyo dib-u-habeyn muhiim ah, iyada oo la tixraacayo aasaaskii ay soo saareen ORAs, meelaha ay ka mid yihiin dib-u-habeyn dhaqaale, diiwaangelinta iyo mushaarka elektarooniga ah; xakamaynta kormeerka rayidka; xaq u yeelashada Ciidanka Qaranka ee Soomaaliya, oo ay ku jirto baasaboorka Xeerka Damaaniinta ee haatan jooga Baarlamaanka, iyo sidoo kale dib-u-helidda shaqaale aan la magacaabin; isdhexgalka iyo taageeridda ciidamada gobolka; iyo tababarka ciidamada Soomaaliya oo ay la socdaan mabaadi’da millatari ee Soomaaliya.

• Waxaa loo aqoonsaday muhiimada ay leedahay ilaha si loo fuliyo qorshaha guusha. Waxay ku heshiiyeen, qaabka loo yaqaan “Comprehensive Approach to Security (CAS”), si loo tilmaamo khayraadka jira iyo kuwa soo socda ee loogu talagalay fulinta degsiimada mudnaanta koowaad ee lagu aqoonsaday, oo ay ka mid tahay dib u soo celinta kheyraadka, haddii loo baahdo.

• Si loo xaqiijiyo dabagal, samee guddi-hawleed oo ay hogaamineyso Dowladda Federaalka Soomaaliya iyadoo loo eegayo horumarinta iyo hirgalinta istaraatiijiga ah in la abaabulo khayraadyo dheeraad ah oo lagu taageerayo saddexda tiir ee Qorshaha Kala-guurka: Hawl-qabadka, Horumarinta Awood-dhiska iyo Taageerida hawlaha xasilinta.

• In xooga la saaro in AMISOM ay muhiim u tahay dadaalka nabadgelyada iyo amniga, iyo in la waafajiyo taageeridda, oo la jaanqaado, Qorshaha Kala-guurka si awood u siiso si isdaba-marin ah oo hogaaminaya hoggaanka Soomaaliya ee bixinta amniga, sida waafaqsan UNSCR 2372 / 17. Dib-u-eegista wadajirka ah ee soo socota ee Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobey ee AMISOM waa in ay diirada saartaa qodobbada loo baahan yahay ee qaabkan isbeddelka.

1. Ka qaybgalayaashu waxay go’aansadeen in ay mar kale ku kulmaan Forum-ka Partnership Forum in lagu qabto Brussels 26-kii Juun 2018 si loo soo bandhigo horumarka laga sameeyay meelahaas. Tani waxay ka dhigan tahay horumarka la sameeyay, oo la dejiyo mudnaanta lixda bilood ee soo socda iyo in la sameeyo ballanqaadyo ah in la sii wado horumarka siyaasadeed, amniga iyo horumarka dhaqaalaha. Tani waxay ku jiri doontaa ilo dhaqaale oo lagu taageerayo dhismaha qaybta amniga ee Soomaaliya iyo maalgelinta la saadaalin karo ee AMISOM si loo hubiyo xasiloonida howlaheeda, taas oo muujinaysa isbeddelkan iyo baahida loo qabo in la kordhiyo wadaagidda culeyska.
Ka qaybgalayaasha shirka

H.Eth Hassan Cali Khayre wuxuu hoggaamiyay wafdiga Soomaaliya oo ay ka mid yihiin Wasiirada Wasiirrada, Xildhibaannada iyo wakiilo ka socda Dawladaha xubinta ka ah Dawladda Federaalka; ka soo jeeda Midowga Yurub ayaa sidoo kale ka qaybqaatay EEAS MD Africa Vervaeke, EUSR Rondos iyo DEVCO DDG Doens. Ka qaybgalayaasha kale waxaa ka mid ahaa UN SRSG, UNSOS Filipetto, UN Envoy Guehenno, AU SRCC, AMISOM TCCs iyo saraakiil sarsare oo ka socda lamaanayaasha ammaanka ee ugu muhiimsan US, UK, FR, DE, NL, SW, IT, NO, TK iyo UAE.