QM oo rajeyneysa inay sii kordhaan Qaxootiga Soomaalida ah ee doonaya inay dib ugu laabtaan dalkooda.

Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan qaxootiga ayaa saadaalisay in dad badan oo Soomaali ah oo ku sugan xeryaha Dhadhaab ay doonayaan inay dalkooda dib ugu celiyaan bilaha soo socda.

Saadaashani waxay ku saleysan tahay dib u furida waddada laga soo galo xadka xuduudda Liboi ee Kenya ilaa Dhoobley, oo ku yaalla gudaha Soomaaliya.

Waddada ayaa la xiray 10 bilood sababo la xiriira nabadgelyo-xumo iyo roobab culus, iyadoo dib-u-dhac ku yimid hawada keliya ee Kismaayo lagu qabto iyo Muqdisho xilligaas.

“Shilalka waddooyinka ayaa ah qaabka loo doorbido gaadiidka qaxootiga badan, sidaas darteed waxaa la filayaa in tirada qaxootiga ah ee muujinaya xiisaha soo noqoshada si weyn loo kordhin doono,” ayay hay’addu sheegtay Isniintii.

Intii lagu jiray Febraayo, 1,315 qaxooti ayaa lagu caawiyay si iskood ah uguna laabta Soomaaliya, wakaaladda ayaa lagu xusay.

Taasi waxay keentay in tirada guud ee Soomaalida ah ee ka qayb gashay barnaamijka saddexda sano ah ee taageerada dib u celinta ee 75,157.

Dadweynaha Dhadhaab ayaa istaagay 231,103 dhamaadkii Febraayo.

Markii ugu sarraysay 2011-kii, dhismaha shan-xerada ayaa laba jeer soomaali iyo kuwa kale ee Bariga Afrika ku soo xaadiray, taas oo ka dhigtay aduunka ugu weyn ee qaxootiga.

Xukuumadda Kenya ayaa shaacisay saddex sano ka hor in ay xirayso Dhadhaab sababtoo ah xeryaha waxaa soo dhex galay dagaalyahanno al-Shabaab ah.

Garsooraha Maxkamadda Sare ayaa xannibmay xidhitaanka sannadkii hore.

Dhanka kale, Qaramada Midoobay, ayaa ballanqaaday, in ay si degdeg ah uga gudubto dadaalka dib u celinta iskaashiga ah ee ay wadajir u sameeyeen dawladaha Kenya iyo Soomaaliya sannadkii 2013.

In kasta oo fiiro gaar ah loo jeediyay 26-sano jirka ah Dhadhaab, tirada guud ee tirada guud ee qaxootiga – 253,000 – ayaa hadda ku nool xerooyinka Kakuma iyo Nairobi.

Waddankooda ayaa si joogta ah u koraya iyada oo rabshad iyo gaajo ay ka soo baxayaan Koonfurta Suudaan.

Hay’adda QM ayaa ka maqan tahay ilaha si ay u siiso nafaqo ku filan qaxootiga dhamaan xeryaha Kenya.

Waxay ilaa hadda heshay boqolkiiba toddoba oo kaliya oo ah $ 189 milyan oo doolar oo dalal ka mid ah deeq bixiyeyaashaan sanadkan.

“Cunno gargaar cunto ayaa weli ka fogtahay kulan ay ku taliyeen in maalin kasta la qaato dadweynaha waxayna keenaysaa in ay sii xumaato heerka nafaqada gaar ahaan carruurta iyo haweenka,” ayay hay’adda qaxootiga ee Qaramada Midoobay sheegtay Isniintii.